Arafat Dağı, Arafat Meydanının doğu kıyısındaki dağın adıdır. Arafat, Mekke’nin 21 km doğusunda, Tâif dağ yolu üzerinde ova görünüşünde düz bir meydandır. Doğu, kuzey ve güneyindeki dağlar, Arafat Meydanını bir yay gibi kuşatmıştır. Doğudan batıya 6.5 km, kuzeyden güneye de 11-12 km uzunlukta olan Arafat Meydanının tamamı 13.68 km2’dir. Meydanın kuzeyine doğru küçük bir tepe şeklinde Cebel-i Rahme bulunmaktadır. Halk arasında bazan Cebel-i Rahme Arafat dağı ile karıştırılır.

Arafat, kelime olarak “bilme, anlama, tanıma” ve “güzel koku” gibi anlamlara gelen bir kökten türemektedir. Ayrıca, Hz. Âdem ile Hz. Havvâ’nın yeryüzüne indikten sonra burada buluşmaları veya Cebrâil’in (a.s.) Hz. İbrahim’e (a.s.) haccın nasıl ve nerelerde yapılacağını öğretirken Arafat’a geldiklerinde ona, “Arefte?” (anladın mı, tamam mı?) diye sorması, onun da “Areftü” (anladım, tanıdım) demesinden dolayı buraya Arafat veya Arefe dendiği kaynaklarda belirtilir.

Hz. Peygamberin (a.s.m.) “Hac Arafat’tır” buyurması, İslâmın beş şartından biri olan hac ibadetinin yerine getirilmesinde, Arafat’ın önemini gösterir. Arafat, dünyanın her tarafından gelen insanların birbirleriyle görüşüp tanıştıkları, günahları için Allah’tan af diledikleri ve bu dileklerinden sonra annelerinden doğdukları gün gibi bütün günahlarından temizlendikleri yerdir.