+ Cevap Ver + Yeni Konu aç
2 sonuçtan 1 ile 2 arası

  1. #1
    kenz-i mahfi çevrimdışı Sorumlu
    Sorumlu
    Üyelik Tarihi Üyelik tarihi
    May 2012
    Mesajlar Mesajlar
    811
    Tecrube  Tecrübe Puanı: 126 + 6585


    Kelime Analizi 207: Haydut

    HAYDUT (Macarca) (حيدود)

    Kelime manası olarak silahlı soygun yapan kimse demektir.

    Kelime kökeni olarak Macarca "başıbozuk asker, eşkiya" manalarına gelen "hajdu" kelimesinden gelmektedir.

    Yol kesici, soyguncu, eşkiya gibi manalara da gelmektedir. Aynı zamanda bir masal ve efsane motifi olarak edebiyatta kullanılmıştır. Balkan halklarının hikayelerinde zenginden çalarak yoksula veren ve adaletsiz yönetime karşı başkaldırıyı simgeleyen hayduk ve hajduk sanki bir kahraman olarak anlatılmaktadır. Türklerdeki Efeler gibi Macarlarda da kahramanlara Hajduk denilmiştir. Macar paralı askerlerini ifade etmek için kullanılan hajduk kelimesi Boşnak ve Hırvatça dillerinde "eşkiya" manasında kullanılmaktadır.

    Kelimenin kökeni tam olarak tespit edilemese de Macarca Hajduk biçiminden kaynaklandığı tahmin edilmektedir. Macarcada "hajdo" kelimesi "çoban" demektir. Hajduk veya Hajduk kelimesi Macarca, Bulgarca, Arnavutça ve Slav dillerinin tamamında ortak bir tabir olarak kullanılmaktadır. Ukraynaca "haydamak" kelimesi "eşkiya" demektir.

    Haydut kelimesi özellikle 19.yüzyılda Balkanlarda, Orda Avrupa ve Doğu Avrupa'da kanun kaçakları, haydutlar ve bağımsızlık savaşçıları için kullanılan ortak bir terim olmuştur.

    Pek çok Avrupa ülkesinin dilinde benzer kelimeler kullanılmaktadır. Mesela
    Fransızca "haidouk"
    İsveççe "hejduk"
    Portekizce "haiduque"
    Rumence "haiduc"
    Rusça "gajduk"
    Ermenice "hayduk"
    İtalyanca "aiducco"
    Lehçe "hajduk" gibi

    Kelimenin çıkış zamanı ise 17.yüzyıl ile 19.yüzyılın sonlarına kadar kanun dışı faaliyetler yürüten kişileri tasvir etmek için kullanılmışken bu tarihlerden sonra sanki halk kahramanları gibi gösterilmeye başlanmıştır. Bilhassa Osmanlı Devleti'ne karşı Balkanlarda savaşmış Bulgar haydutları kahraman olarak kabul edilmiştir.

    Macaristan'ın doğusunda Romanya sınırında yer alan ve merkezi Debrecen vilayeti olan Hajdu-Bihar ilinde Habsburg Hanedanına karşı ayaklanan Macar feodal beyi Istvan Bocskay tarafından kurulan orduya Habsburg yönetiminden kaçan çoğu serf olan köylüleri almıştır. Katolik mezhebine zorla geçirilmek istenilen bu köylülere Macarca'da "çoban" anlamına gelen "hajduk" denilmiştir. Başarılı ayaklanmanın ardından Istvan Bocskay serfleri toprak beylerinin elinden kurtararak mülkiyet ve kişisel haklarını tanımıştır. Macaristan'da "hajdu" kelimesiyle başlayan pek çok yerleşim birimi mevcuttur. Hırvatistan'ın Adriyatik Denizi kenarındaki Split kentinde faaliyet gösteren Hajduk Split klübü futbol alanında faaliyet göstermektedir. Sırbistan'da 4 tane futbol kulübünün ismi Hajduk kelimesiyle başlamaktadır. Ayrıca Makedonya'da Hajduk Vratnica takımı bulunmaktadır.

    Lehistan Krallığının piyade birliğini ifade etmek için 16.yüzyılda "hajduk" kelimesi kullanılmıştır. 17.yüzyıl ile birlikte tüfekli birlikler haline gelmişlerdir.

    Kırsal kesimlerde kanunsuz bir şekilde yaşayan insanlar sosyal haydut olarak isimlendirilmiştir.

    Risale-i Nur Küliyatı'nda "haydut" kelimesi sadece 3 yerde geçmektedir. Üçü de Divan-ı Harb-i Örfi adlı eserden parçaların yer aldığı yerde geçmektedir. Bahisler şöyledir:
    1."Peygambere tabi olmayıp zulüm edenler, padişah da olsalar haydutturlar." (Tarihçe-i Hayatı, sayfa 64)
    2."Bir insan yılan suretine girse, yahut bir veli haydut kıyafetine girse veyahut meşrutiyet, istibdad şekline girse ona taarruz edenlerin cezası nedir? Belki hakikaten onlar yılandırlar, haydutturlar ve istibdaddırlar." (Tarihçe-i Hayatı, sayfa 74)

    Benzer Konular
    Kelime Analizi 84: Cüzdan
    Kelime Analizi 84: Cüzdan CÜZDAN (Arapça/Farsça) Kitap veya evrak çantası, portföy, cüz kesesi, rulolar şeklinde bir kitabın her rulosunu taşımaya mahsus torba, para çantası, evrak çantası gibi manalara gelmektedir. Arapça'da "cüz'" k
    Kelime Analizi 85: Model
    Kelime Analizi 85: Model MODEL (Fransızca) "Model" kelimesi günlük hayatta çok değişik amaçlarla kullandığımız bir kelimedir. Kullanım alanlarına bakıldığında; 1- Resim, heykel vb. yapılırken baka baka benzetilmeye çalışılan nesne
    Kelime Analizi 83: Tevâtür
    Kelime Analizi 83: Tevâtür TEVÂTÜR (تواتر) Arapça Kuvvetli haber, müteaddit şeyler birbiri ardınca zahir olmak, bir hususun söylenmesi hemen herkesin ağzında olup gezmek, şayia, (Fıkıhta: İçinde yalan ihtimali olmaya
    Kelime Analizi 82: Hezeyan
    Kelime Analizi 82: Hezeyan HEZEYÂN (هذیان) (Arapça) Kötü sözler, soğuk şakalar, sayıklama, saçma sapan konuşmak manalarına gelmektedir. Arapça "هذى" (sayıklamak" kelimesinden türeti
    Kelime Analizi 64: Felsefe
    Kelime Analizi 64: Felsefe FELSEFE (Yunanca) - Feylesofların mesleği - İlm-i hikmet - Maddeyi ve hayatı ve bunların çeşitli tezahürlerini ve sebeplerini, ilk unsurları ve gaye cihetinden inceleyen fikri çalışma ve bu çalışmaların neticelerini t
    Yazar : Risale Forum

  2. #2
    xetejohi çevrimdışı Yeni Üye
    Üyelik Tarihi Üyelik tarihi
    Mar 2019
    Mesajlar Mesajlar
    1
    Tecrube  Tecrübe Puanı: 1 + 10


    Cevap: Kelime Analizi 207: Haydut

    Kırsal kesimlerde kanunsuz bir şekilde yaşayan insanlar sosyal haydut olarak isimlendirilmiştir.
    Yazar : Risale Forum

Facebook Yorumları

Facebook Giriş

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Bu Konudaki Etiketler

Sosyal İmleme

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Mesaj Yazma Yetkiniz Var
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222